Şeker hamuruyla yaşanan sorunların çoğu hamurdan değil, altındaki katmandan ve tezgahın havasından çıkar. Çatlayan yüzey, terleyen kaplama, yana devrilen figür — her birinin ayrı bir sebebi var ve hepsi işin başında engellenebilir.
Şeker hamuru mu, modelleme hamuru mu? Hangi iş hangisini ister
Elinizdeki parçayı ince bir şerit hâline getirip havada bırakın. Sarkıyorsa kaplamalık, dik durmaya çalışıyorsa modellemelik. Fark iki hamurdan beklenen işten geliyor: kaplama hamuru geniş bir yüzeye yayılıp yırtılmadan uzayacak, modelleme hamuru şeklini aldığı anda tutup kendi ağırlığını taşıyacak.
Kaplama hamuruyla figür yapılır, ama kurumasını beklemek gerekir ve o beklerken şekil sarkar. Modelleme hamuruyla 45 cm'lik bir yaprak açmaya kalkarsanız yaprağı kaldırırken kenarından yırtılır.
İşin büyük kısmı zaten ikisinin arasında yürür: gövde kaplamalık hamurla kaplanır, üstündeki çiçek ve figür sertleştirilmiş hamurla yapılır.
Pasta çapına göre kaç kilo hamur gerekiyor
Gereken yaprak çapı = pasta çapı + (2 × pasta yüksekliği) + tezgahta tutunacak pay (5-8 cm).
Hesap çoğunlukla yanlış çıkar, çünkü sadece çapa bakılır; oysa yaprak pastanın hem üstünü hem iki yanını örtecek. 20 cm çapında, 10 cm yüksekliğinde bir pasta bu hesapla 45-48 cm'lik bir yaprak ister. Aynı çaptaki pastanın yüksekliği 15 cm'e çıkarsa yaprak 55 cm'e gider. Hamur ihtiyacı bir alan hesabıdır; çap büyüdükçe orantıdan daha hızlı artar.
Gramı bir kez kendiniz koyun: ilk kaplamada açtığınız yaprağı tartın, pasta ölçüsüyle birlikte not edin. Kesip aldığınız fazlalığı da atmayın, o parça kurdeleye ve figür gövdesine yeter.
Bu notlar birikince yıllık beyaz tüketiminiz de ortaya çıkar. Kaplamada en hızlı biten renk beyazdır; kendi gramınızı bir kez ölçtükten sonra aylık tüketimi çarpmak kolaydır ve çoğu atölye o çarpımı yapınca 500 gr'lık paketle çalışmanın maliyetini görür. Açılan her paket kenardan kabuk bağlayıp fire de üretir. Beyazı kilo alan yer kârlı çıkar: Şeker & Sugar Şeker Hamuru Beyaz 2,5 kg.
Renkli hamurda mantık tersine döner. Bir kurdelenin ve birkaç yaprağın harcadığı hamuru bir kez tartın; renkli için neden kilo almaya değmediğini orada görürsünüz. Açık kalan paket beklerken sertleşir, yani alınan fazlalık depoda durmaz, çöpe gider. Şeker & Sugar Şeker Hamuru Yeşil 200 gr gibi küçük ambalajlar bu aksan işleri için.
Hamuru yırtmadan açmak: yoğurma, yüzey ve kalınlık
Nemli bir ağustos gününde açılan yaprak, aynı tezgahta kışın açılana göre çok daha çabuk yapışkanlaşır; yazın hamuru küçük parçalar hâlinde çıkarıp gerisini kapalı tutmak gerekiyor. Kışın da tersi olur, soğuk mutfakta hamur sert kalır ve yoğurma uzar. Sıra her mevsim aynı: yoğurma, yüzey, merdane, kalınlık — ve üçüncü adımda görünen hata genelde birinci adımda yapılmıştır.
Yoğurma. Hamur ambalajdan sert çıkar; onu yumuşatan şey ellerinizin ısısıdır. Avuç içiyle bastırıp katlayarak birkaç dakika çalışın, hamur esneyip parmak izini tutmaya başlasın. Merdanenin altında kenarından çatlayan hamur, neredeyse her seferinde az yoğrulmuş hamurdur.
Yüzey. Pudra şekeri hamura karışıp yüzeyini kurutur, kuruyan yüzey de açılırken yarılır. Efe Pastacılık Mısır Nişastası bu açıdan daha güvenli; ince serpildiğinde hamuru kurutmadan tezgahtan ayırır. Az kullanın — fazlası kaplamada beyaz iz bırakır, o iz koyu renkte uzaktan görünür.
Merdane tarafında ahşap iki dert çıkarır: yüzeye kendi dokusunu bırakır ve hamuru çeker. Şeker hamurunda aranan şey pürüzsüz yüzeydir, o yüzden düz gövdeli bir merdane işi kolaylaştırır — Efe Pastacılık Polikarbon Merdane 33 cm gibi. Merdane ne kadar uzunsa yaprağı tek geçişte açmak o kadar kolay; kısa merdaneyle daha çok geçiş yapmak gerekiyor.
Kalınlık. 3-5 mm; koyu ganajın üstüne beyaz kaplama yapıyorsanız üst sınıra yakın durun. İncede altındaki kremanın rengi ve her pürüzü dışarı vurur, kalında hamur kendi ağırlığıyla yanlardan sarkar ve müşteri kaplamayı çatalla ayırıp tabakta bırakır.
Yaprağı pastaya aldıktan sonra önce üst yüzeyi, sonra köşeleri, en son yanları oturtun. Köşede toplanan fazlalığı aşağı çekmek yırtar; hamuru yanlara açarak yedirin. Avuçla düzeltmek parmak izi ve dalga bırakır, düz yüzeyli bir aparat gerekiyor: Arsiva Hamur Ütüsü gibi. Yüzeyde kabarcık kaldıysa ince bir iğneyle delip üstünden geçin.
Şeker hamurunun altına ne gelmeli? Ganaj, tereyağı kreması ve şantinin nem sorunu
Kaplamayı bozan su. Kremanın içinde ne kadar su varsa hamur o kadar erken teslim olur.
Şanti su oranı en yüksek katman; altında kalırsa hamur yumuşar, kayar, dipte gölcük yapar. Kaplanacak pastada şantiyi taşıyıcı katman olarak kullanmayın, hamurla arasına sıkı bir katman girmesi gerekiyor. Tereyağı kreması yağ oranı yüksek olduğu ve soğukta sertleştiği için kaplamayı taşır. Ganaj da soğuduğunda sıkı bir yüzey verir, keskin köşe tutmayı kolaylaştırır.
Bir de mekanik taraf var: kaplama, altındaki yüzeyin şeklini birebir gösterir; pürüzü örtmez, ışık altında büyütür. Kremayı düzeltip pastayı soğutmadan hamura geçmeyin.
Meyve dolgusu kullanıyorsanız dolguyu kenara kadar getirmeyin, kenarda krema barajı bırakın. Yoksa dolgunun suyu yandan hamura ulaşır ve kaplama o noktadan şeffaflaşır.
Figür, çiçek ve yazı: hamuru sertleştirmek ve parçaları birleştirmek
Kaplama hamuru esnek kalsın diye üretiliyor, figürde ayakta duramamasının sebebi bu. Sertleştirici karıştırıldığında hamur daha çabuk kurur ve kuruduğunda dik, kırılgan bir yapı alır: Dr. Gusto Tylose-C 75 gr bu iş için.
Esas alınacak oran ambalajın üstünde, üreticinin verdiği rakamdır. Az miktarla başlayın, hamura tamamen yoğurun, streçleyip dinlendirin — dinlenme süresi için de ambalajdaki yönergeye bakın — sonra elde deneyin; sertlik yetmediyse azar azar ekleyin. Fazla sertleştirici, ince açılan kenarların daha kurumadan kırılmasına yol açar.
Şekillendirmede parmak ucu belli bir yere kadar iş görür; kıvrım ve yaprak kenarı için uçlu çubuk gerekiyor. Efe Pastacılık Marzipan & Şeker Hamuru Şekillendirme Seti 10'lu 10 çubuk üzerinde 20 farklı uç veriyor.
Birleştirme ayrı bir konu: kurumuş hamur kurumuş hamura yapışmaz. Su bir miktar işe yarar ama fazlası temas yüzeyini eritir, renkli parçalarda leke bırakır. Dr. Gusto Gıda Yapıştırıcı 60 gr ince bir tabaka hâlinde sürüldüğünde parçayı kaydırmadan tutar. Ağır figürlerde yalnız yapıştırıcıya güvenmeyin, gövdenin içine gıdaya uygun bir çubuk geçirin.
Figürleri pastadan önce yapın. Kuruma süresi ortam nemine göre değiştiği için gün vermek anlamsız; ölçüt, parçanın elde tutulduğunda esnememesidir.
Kaplanmış pastayı saklamak ve artan hamuru bir dahaki işe hazırlamak
Şeker hamuru bulunduğu havadan nem çeker. Buzdolabı hem soğuk hem nemli olduğu için ikisi birden sorun çıkarır.
Dolapta iki ayrı şey olur. Biri, beklerken yüzeyin nem çekip yapışkanlaşması. Diğeri, dolaptan çıkarınca yaşanan terleme: havadaki nem soğuk kaplamanın üstünde su damlasına döner. İkincisinde işe yarayan tek şey sabırdır — pastayı kutusundan çıkarmadan oda sıcaklığına gelmesini bekleyin. Kapağı açıp yüzeyi bezle silmek boyayı akıtır.
Aynı olay teslimatta ve vitrinde de yaşanır. Soğuk vitrinden alınıp sıcak bir salona çıkan pasta dakikalar içinde nemlenir; yaz aylarında klimalı araçtan indirilen kutuyu açık havada bekletmek de aynı sonucu verir. Pratikte en güvenlisi kutuyu kapalı hâlde masaya götürüp orada açmak, vitrine dönecek ürünü de kutusuz bırakmamaktır.
İç dolgusu izin veriyorsa (ganajlı ya da tereyağı kremalı bir pasta gibi) kaplanmış ürünü serin ve kapalı bir yerde tutmak dolaba göre daha iyi sonuç verir. Dolap zorunluysa kapalı kutuda dursun, servisten yeterince önce dışarı alınsın. Dondurucu bu iş için pratik değil; çözülme sırasındaki yoğuşma yüzeyi yapış yapış bırakır.
Artan hamurda hava alan her yüzey kabuk bağlar. Parçayı topak hâline getirin, kesik kenar ne kadar azsa kuruma o kadar yavaştır. Sıkıca streçleyip kilitli poşete alın, oda sıcaklığında ve ışık almayan bir dolapta saklayın; buzdolabına koyarsanız aynı terleme hamurun kendisinde olur. Renkli artıkları tonlarına göre ayırın: açık renklerin arasına kaçan bir koyu parça bütün partiyi kirletir.
Sık sorulan sorular
20 cm çapında bir pastayı kaplamak için kaç gram şeker hamuru gerekir?
Tek bir sayı yanıltır, çünkü ihtiyaç yüksekliğe göre değişir. Yaprak çapını hesaplayın: pasta çapı + (2 × yükseklik) + 5-8 cm pay. 20 cm çapında, 10 cm yüksekliğindeki bir pasta için 45 cm civarı bir yaprak çıkar. Başkasının verdiği gramı kendi pastanıza ölçekleyerek uygulamayın; kalınlık alışkanlığınız farklıysa rakam tutmaz. Yetmeyen hamuru ikinci kez açmak, ilk yaprağı da fire yapar.
Şeker hamuruyla kaplanmış pasta buzdolabında saklanır mı, yüzeyi neden terler?
Saklanabilir ama iki riski var. Dolabın nemli havasında hamur yüzeyden su çeker; dışarı alındığında da soğuk yüzeyde yoğuşma olur, terleme dediğimiz bu. Kutu seçimi burada işe yarar: kenarları kapanan sert bir kutu, hem dolapta nemi hem çıkışta hava akımını keser. Karton kutu nemi emdiği için tek başına yetmez, altına ve etrafına temas etmeyen bir kapak gerekir.
Şeker hamuru kaplı pastanın üstüne yazı nasıl yazılır?
İki yol var. Harfleri ayrı açılan ince bir hamurdan kesip kurutmak ve pastaya sonradan yapıştırmak, en affedici olanı; kuruyan harf düz durur ve beğenmediğinizi atıp yenisini yaparsınız. Doğrudan kaplamanın üstüne yazacaksanız yüzeyin sertleşmesini bekleyin, taze kaplamada kalemin ucu iz bırakır. Kullandığınız boyanın su oranı da düşük olmalı; sulu boya hamuru yerinden oynatır, harfin kenarı yayılır.
Kaplanmış pasta dilimlenirken kaplama neden çatlıyor?
Soğuk kaplama bıçağa direnir ve dilim kenarından kırılır. Pastayı servisten önce oda sıcaklığına almak, bıçağı sıcak suda ısıtıp kuruladıktan sonra kesmek ve her dilimden sonra bıçağı temizlemek kırılmayı belirgin biçimde azaltır. Kaplamanın gereğinden kalın açılmış olması da aynı sonucu verir, dilim başında kaplama pastadan ayrılır.
Şeker hamuru tek kat mı olmalı, iki kat kaplama işe yarar mı?
Çoğu işte gerek yok. İkinci kat kalınlık demektir, kalın kaplama da hem yanlardan sarkar hem tabakta kalır. İki kat genelde altındaki yüzeyin pürüzünü örtmek için düşünülür, oysa pürüzü kaplama örtmez, kremanın düzgün çekilmesi örter. İstisnası renk: koyu bir zeminin üstüne açık renk kaplama tek katta alttan etkilenir, orada araya ince bir kat nötr hamur girmesi daha temiz durur.
Şeker hamurunu boyamak mı yoksa hazır renkli almak mı daha doğru?
Koyu ve doygun tonlarda (siyah, kırmızı, lacivert) hazır renkli hamur daha mantıklı: o tonu boyayla tutturmak çok miktarda boya ister, hamurun kıvamını sulandırır ve iki parti arasında renk tutmaz. Pastel ve ara tonlarda beyaz hamuru kendiniz boyamak hem ucuz hem esnek.